دانش فلسفه نظری تاریخ به پرسشهای مهم بشر درباره مسائلی چون ماهیت، قانونمندی و عوامل محرک تاریخ، ادوار و جهت حرکت تاریخ، و غایت حرکت آن پاسخ میدهد.
در این پژوهش، دیدگاه قرآن مجید درباره برخی از مسائل مهم فلسفه نظری تاریخ بررسی شده است. مسائلی همچون: دلایل قرآنی قانونمندی تاریخ، نقش قوانین الهی در حرکت تاریخ، فرضیه تکامل در تاریخ، تفسیر غلبه حق بر باطل در تاریخ، و سیمای جامعه بشری در فرجام تاریخ.